UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA FORMATIV BAHOLASH ORQALI O‘QUVCHILARNING MUSTAQIL O‘QUV FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI
Keywords:
formativ baholash, mustaqil o‘quv faoliyati, o‘z-o‘zini boshqarish, qayta aloqa, o‘z-o‘zini baholash, o‘quv avtonomiyasi, learning to learn kompetensiyasi.Abstract
Maqolada umumta’lim maktablarida formativ (jarayonli) baholashning didaktik salohiyatidan foydalangan holda o‘quvchilarning mustaqil o‘quv faoliyatini rivojlantirish metodikasining nazariy asoslari o‘rganilgan. Muallif mustaqil o‘quv faoliyatini maqsadli, rejalashtiruvchi, ijroviy va kontrol-baholash komponentlari birligi sifatida talqin qiladi. Pedagogik-psixologik adabiyotlarni tahlil qilish va modellashtirish metodlari asosida formativ baholashning besh bosqichli tsikli va mustaqil o‘quv faoliyatini rivojlantirishning strukturaviy modeli ishlab chiqildi. Baholashning konstruktiv qayta aloqa, o‘z-o‘zini va o‘zaro baholash mexanizmlari asoslandi. Natijalar o‘qituvchilar amaliyoti uchun metodik tavsiya sifatida foydali bo‘ladi.
References
[1] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-son Farmoni. — Toshkent, 2022.
[2] O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. — Toshkent: Adolat, 2020. — 64 b.
[3] Ishmuhamedov R., Yuldashev M. Ta’lim va tarbiyada innovatsion pedagogik texnologiyalar. — Toshkent: Nihol, 2016. — 60 b.
[4] Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. — Toshkent: O‘qituvchi, 2004. — 104 b.
[5] Tolipov O‘.Q. Oliy pedagogik ta’lim tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy-pedagogik ko‘nikma va malakalarini rivojlantirishning pedagogik texnologiyalari. — Toshkent: Fan, 2004. — 260 b.
[6] Black P., Wiliam D. Assessment and Classroom Learning // Assessment in Education: Principles, Policy & Practice. — 1998. — Vol. 5, № 1. — pp. 7–74.
[7] Hattie J. Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to Achievement. — London: Routledge, 2009. — 378 p.
[8] Sadler D.R. Formative Assessment and the Design of Instructional Systems // Instructional Science. — 1989. — Vol. 18, № 2. — pp. 119–144.
[9] Wiliam D. Embedded Formative Assessment. — Bloomington: Solution Tree Press, 2011. — 200 p.
[10] Zimmerman B.J. Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview // Theory into Practice. — 2002. — Vol. 41, № 2. — pp. 64–70.
[11] Boud D., Falchikov N. Rethinking Assessment in Higher Education: Learning for the Longer Term. — London: Routledge, 2007. — 224 p.
[12] O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligining 2021-yil 12-fevraldagi “Umumiy o‘rta ta’lim tizimida o‘quvchilar bilim, ko‘nikma va malakalarini baholash tartibi to‘g‘risida”gi 25-son buyrug‘i. — Toshkent, 2021.