DZYUDODA TAKTIK KOMBINATSION HARAKATLARNING MOHIYATI VA ULARNI TASNIFLASH YONDASHUVLARI
Keywords:
dzyudo, taktik kombinatsion harakatlar, hujum harakatlari, texnik-taktik kompleks, tasniflash yondashuvlari, yosh dzyudochilar, sport kurashi, raqobat faoliyati.Abstract
Mazkur maqolada dzyudo sport turida qo‘llaniladigan taktik kombinatsion harakatlarning nazariy mohiyati, ularning tarkibiy tuzilishi va zamonaviy sport pedagogikasi fanida shakllangan tasniflash yondashuvlari tahlil qilingan. Taktik kombinatsion harakat tushunchasi alohida texnik usullarning izchil, o‘zaro bog‘liq va raqib javob harakatini hisobga olgan holda quriladigan majmua sifatida ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda o‘zbek olimlari hamda xorijiy mualliflar tomonidan taklif etilgan tasniflash tizimlari qiyosiy tahlil qilingan. Natijada taktik kombinatsion harakatlarni tasniflashning to‘rtta asosiy yondashuvi - funksional-maqsadli, biomexanik-harakat tuzilishiga oid, raqobat vaziyatiga bog‘liq va yosh-malaka darajasiga asoslangan yondashuvlar aniqlangan hamda ularning 12-14 yoshli dzyudochilarni tayyorlash amaliyotidagi ahamiyati asoslab berilgan.
References
1. Радин, Д.В. Модель подготовки юных дзюдоистов 12-14 лет с использованием тактических комплексов атакующих действий: дис. ... канд. пед. наук: 13.00.04 / Радин Дмитрий Викторович. - СПб.: РГПУ им. А.И. Герцена, 2022. - 154 с.
2. Туманян, Г.С. Спортивная борьба: теория, методика, организация тренировки: учеб. пособие в 4 кн. Кн. 4: Планирование и контроль. - М.: Советский спорт, 2000. - 383 с.
3. Dopico, X., Iglesias-Soler, E., & Carballeira, E. (2014). Classification of judo motor skills: tactical and motor criteria approach. Archives of Budo Science of Martial Arts and Extreme Sports, 10(1), 1-9.
4. Soriano, D., Tarragó, R., Lapresa, D., Callan, M., & Iglesias, X. (2024). Observation system for the technical-tactical analysis of judo by the Rio 2016 Olympic champions. PLOS ONE, 19(5), e0303689. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0303689
5. Alxamov, A. Kurashdagi taktik harakatlar tasnifi va mazmuni // Ilmiy konferensiya materiallari. - 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.17953160
6. Farhodov, A. Yuqori malakali dzyudochilarning texnik va taktik tayyorgarligini takomillashtirish // Scientific-theoretical journal of International education research. - 2025. - Vol. 3, № 3. - B. 44-47.
7. Abduraxmanova, I. 14-16 yoshli dzyudochilarda hujum kombinatsiyalari va ularni musobaqaviy sharoitda qo‘llash usullarini takomillashtirish // Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali. - 2025. - Vol. 3, № 11. - B. 10–16.
8. Matmuratova, I.B. Turli vazn toifalaridagi dzyudochilarning texnik-taktik tayyorgarligini takomillashtirish // Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali. - 2026. - Vol. 4, № 6. - B. 6–9.
