ҚОРАҚАЛПОҚ, ТУРКМАН ВА ИНГЛИЗ ХАЛҚ ЭРТАКЛАРИДА МАКОНИЙ ЧЕГАРАЛАР ВА ҚАҲРАМОН ҲАРАКАТИНИНГ ҚИЁСИЙ ПОЭТИКАСИ
Abstract
Халқ эртакларида қаҳрамоннинг саргузашти кўпинча уйдан чиқиш, йўлга тушиш ёки тақиқланган ҳудудга кириш билан бошланади. Қаҳрамон таниш муҳит ичида қолган вақтда воқеалар одатий тартибда давом этади. У макон чегарасини кесиб ўтгач, янги шартлар, номаълум кучлар ва хавфли синовларга дуч келади. Шу сабабли эртак сюжетини фақат воқеалар кетма-кетлиги сифатида эмас, қаҳрамоннинг бир макондан бошқасига ўтиши сифатида ҳам ўрганиш зарур.
References
[1] Y.M.Lotman, Universe of the Mind: A Semiotic Theory of Culture, A. Shukman, Trans. London, UK: I. B. Tauris, 1990, pp. 123–142, 151–170.
[2] A. van Gennep, The Rites of Passage, M. B. Vizedom and G. L. Caffee, Trans. Chicago, IL, USA: University of Chicago Press, 1960, pp. 10–11, 15–25.
[3] Қарақалпақ фольклоры. 72-том: Балалар ертеклери. Нөкис: Илим, 2014, 406-б.
[4] Ş.Geldiýewa. Türkmen halk ertekileri: Jadyly ertekiler. Aşgabat: Miras, 2006, 34–46-б.
[5] J.Jacobs, “Childe Rowland,” in English Fairy Tales. London, UK: David Nutt, 1890, pp. 122–129.
[6] J.Lotman and W. Clark, “On the Semiosphere,” Sign Systems Studies, vol. 33, no. 1, pp. 205–229, 2005, doi: 10.12697/SSS.2005.33.1.09.
