IQTISODIY KONSENTRATSIYA BITIMLARINING RAQOBATGA TA’SIRINI BAHOLASHNING HUQUQIY MEZONLARI
Keywords:
iqtisodiy konsentratsiya, raqobat, bozor ulushi, bozor konsentratsiyasi, iqtisodiy kuch, potensial raqobat, innovatsion raqobat, raqamli bozor, “killer acquisition”, merger control.Abstract
Mazkur tezisda O‘zbekistonda iqtisodiy konsentratsiya bitimlarini davlat tomonidan nazorat qilishning amaldagi huquqiy asoslari hamda ularni qo‘llash amaliyoti tahlil qilinadi. Iqtisodiy konsentratsiya bitimlarining raqobatga ta’sirini baholashda faqat bozor ulushiga asoslanishning yetarli emasligi, bozor konsentratsiyasi, iqtisodiy kuch, bozorga kirish to‘siqlari, potensial va innovatsion raqobat hamda raqamli platformalarning bozor kuchini kompleks baholash zarurati asoslanadi. Xorijiy tajriba va O‘zbekiston amaliyoti asosida milliy raqobat qonunchiligini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ilgari suriladi.
References
1. U.S. Department of Justice, 2023 Merger Guidelines, Guideline 2: Mergers Can Violate the Law When They Eliminate Substantial Competition Between Firms. U.S. Department of Justice – 2023 Merger Guidelines
2. Hovenkamp H.J. Potential Competition. University of Pennsylvania Carey Law School, 2025. Herbert Hovenkamp – Potential Competition
3. Federal Trade Commission. FTC Orders Illumina to Divest Cancer Detection Test Maker GRAIL to Protect Competition in Life-Saving Technology Market, April 3, 2023. FTC – Illumina/GRAIL case
4. Federal Trade Commission. Statement Regarding Illumina’s Decision to Divest Grail, December 2023. FTC – Illumina’s divestiture of GRAIL
5. O‘zbekiston Respublikasining 2023-yil 3-iyuldagi O‘RQ–850-son “Raqobat to‘g‘risida”gi Qonuni. Qonun 2023-yilda yangi tahrirda qabul qilingan. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi – “Raqobat to‘g‘risida”gi Qonun
6. O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi. “TBC Bank Group PLC” kompaniyasi tomonidan “Billz” platformasini sotib olish bo‘yicha iqtisodiy konsentratsiya bitimiga rozilik berish ko‘rib chiqildi, 5-avgust 2025-yil. Raqobat qo‘mitasi – TBC Bank Group PLC va Billz
7. O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi. “Yandex” kompaniyalar guruhiga tegishli bo‘lgan subyekt tomonidan “Allplay” platformasini sotib olish bo‘yicha iqtisodiy konsentratsiya bitimiga rozilik berildi, 9-dekabr 2025-yil. Raqobat qo‘mitasi – Yandex va Allplay
