BOSHLANG‘ICH TA’LIM JARAYONIDA PIRLS YONDASHUVI ASOSIDA MATNNI TUSHUNISHNING ILMIY ASOSLARI
Keywords:
PIRLS, o‘qish savodxonligi, matnni tushunish, boshlang‘ich ta’lim, kognitiv rivojlanish, talqin qilish, tahlil, baholash, o‘quvchi kompetensiyasi, xalqaro baholash tizimiAbstract
ushbu maqolada PIRLS xalqaro baholash dasturi mezonlari asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining matnni tushunish ko‘nikmalarini shakllantirishning nazariy asoslari yoritilgan. Shuningdek, PIRLS baholash tizimining mohiyati, uning ta’lim jarayonidagi o‘rni hamda matnni tushunishning bevosita, talqin qilish, tahlil va baholash darajalari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Maqolada o‘quvchilarning o‘qish savodxonligini rivojlantirishda PIRLS yondashuvining ahamiyati, uning kognitiv rivojlanishga ta’siri va zamonaviy ta’lim sifatini oshirishdagi roli asoslab berilgan. Ushbu tadqiqot boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilari va metodistlar uchun amaliy va metodik ahamiyatga ega.
References
1. Mullis, I. V. S., Martin, M. O., Foy, P., & Hooper, M. (2021). PIRLS 2021 Assessment Framework. Boston College, TIMSS & PIRLS International Study Center.
2. Mullis, I. V. S., Martin, M. O., Kennedy, A. M., & Foy, P. (2017). PIRLS 2016 International Results in Reading. TIMSS & PIRLS International Study Center.
3. IEA (International Association for the Evaluation of Educational Achievement). (2021). Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS) Framework. Amsterdam: IEA.
4. OECD. (2019). PISA 2018 Results: What Students Know and Can Do. Paris: OECD Publishing.
5. Anderson, R. C., & Pearson, P. D. (1984). A schema-theoretic view of basic processes in reading comprehension. Handbook of Reading Research.
6. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi. (2023). Boshlang‘ich ta’lim davlat ta’lim standarti. Toshkent.
7. Karimova, G. (2022). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘qish savodxonligini rivojlantirish metodikasi. Pedagogika jurnali, 3(2), 45–52.
8. Raximov, A. (2021). Matnni tushunish kompetensiyasini rivojlantirishning didaktik asoslari. Ilmiy metodik to‘plam, Toshkent.
