INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDAGI EMOTIV FE‘LLARNING FREYM SEMANTIKASI ASOSIDAGI QIYOSIY TAHLILI
Keywords:
emotiv fe‘llar, psixologik fe‘llar, freym semantikasi, FrameNet, Experiencer, Stimulus, kauzativlik, qiyosiy tahlil, ingliz tili, o‘zbek tili.Abstract
Ushbu tezisda ingliz va o‘zbek tillaridagi emotiv fe‘llar (his-tuyg‘u fe‘llari) freym semantikasi nazariyasi va FrameNet modeli asosida qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda 12 juft emotiv fe‘lning chaqiruvchi freymlari, yadro freym elementlari (Experiencer, Stimulus, Content, Topic) hamda ularning sintaktik ifodalanishi aniqlanadi. Natijalar ikki tilda emotiv freymlar konseptual jihatdan umumiy ekanini, biroq Experiencer va Stimulus elementlarining grammatik kodlanishida (kelishik, so‘z yasalishi, kauzativlik) jiddiy farqlar mavjudligini ko‘rsatadi.
References
1. Fillmore, C.J. Frame Semantics // Linguistics in the Morning Calm. Seoul: Hanshin Publishing, 1982. P. 111–137.
2. Fillmore, C.J., Johnson, C.R., Petruck, M.R.L. Background to FrameNet. International Journal of Lexicography. 2003; 16(3):235–250.
3. Ruppenhofer, J., Ellsworth, M., Petruck, M.R.L., Johnson, C.R., Scheffczyk, J. FrameNet II: Extended Theory and Practice. Berkeley: ICSI, 2016.
4. Wierzbicka, A. Emotions across Languages and Cultures: Diversity and Universals. Cambridge: Cambridge University Press, 1999.
5. Kövecses, Z. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. Cambridge: Cambridge University Press, 2000.
6. Levin, B. English Verb Classes and Alternations: A Preliminary Investigation. Chicago: University of Chicago Press, 1993.
7. Belletti, A., Rizzi, L. Psych-verbs and θ-theory. Natural Language and Linguistic Theory. 1988; 6(3):291–352.
8. Croft, W. Case marking and the semantics of mental verbs // Pustejovsky, J. (ed.) Semantics and the Lexicon. Dordrecht: Kluwer, 1993. P. 55–72.
9. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildlik. Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
10. British National Corpus (BNC). URL: https://www.natcorp.ox.ac.uk
11. O‘zbek tilining milliy korpusi. URL: https://uzbekcorpus.uz
12. FrameNet. International Computer Science Institute, Berkeley. URL: https://framenet.icsi.berkeley.edu