TIJORAT BANKLARI TOMONIDAN PLASTIK KARTOCHKALAR BILAN OPERATSIYALARNI AMALGA OSHIRISH ASOSLARI
Keywords:
kartali to‘lov tizimi, raqamli transformatsiya, naqd pulsiz iqtisodiyot, bank infratuzilmasi, HUMO, UzCard, elektron to‘lov, iqtisodiy samaradorlikAbstract
Mazkur tadqiqot ishida tijorat banklarida kartali to‘lov tizimining samaradorligini oshirish mexanizmlarini tahlil qilish, mavjud muammolarni aniqlash hamda ularni bartaraf etishning innovatsion yechimlarini ishlab chiqishdan iborat.
Ishda birlamchi ma’lumotlar sifatida “Asaka bank” AJ va boshqa tijorat banklarining statistik hisobotlari, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, Moliya vazirligi hamda Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlaridan foydalanilgan. Ikkilamchi manbalar sifatida xalqaro moliyaviy institutlar (Jahon banki, Xalqaro valyuta jamg‘armasi, BIS, OECD va boshqalar) hisobotlari, ilmiy maqolalar hamda xorijiy tajribalar tahlil qilingan.
Tadqiqot metodologiyasi qiyosiy, statistik, iqtisodiy va SWOT-tahlil usullariga asoslanib, kartali to‘lov tizimlarining rentabelligi, texnologik innovatsiyalar darajasi, mijozlar faolligi va xizmat sifati o‘rtasidagi bog‘liqlik aniqlangan. Natijada, banklarda kartali to‘lov tizimlarining samaradorligini baholash uchun diagnostik ko‘rsatkichlar tizimi hamda ekonometrik model ishlab chiqilgan.
References
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti (2020, 12-may) “2020–2025 yillarga moʻljallangan Oʻzbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi toʻgʻrisida” PF-5992-son Farmon.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti (2020, 5-oktabr) “Raqamli Oʻzbekiston – 2030 strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” PF-6079-son Farmon.
3. Glahsheen, J. (2019) Popular Payment Methods for Millennial Customers. The Paypers – Payment Methods Report: Innovations in the Way We Pay, p. 57.
4. Lavrushina, O.I. (2016) Bankovskoe delo. Ekspress-kurs. Moskva: Uchebnoe posobie.
5. Maznyak, V.M. (2004) ‘Gomogennost i potrebitelskie kachestva bankovskikh produktov’, Materialy mezhregional’noi nauchno-prakticheskoi konferentsii RGEU (RINKh), Rostov-na-Donu, p. 13.
6. Mishkin, F.S. (2006) Ekonomicheskaya teoriya deneg, bankovskogo dela i finansovykh rynkov. 7-nashr. (ingliz tilidan tarj.). Moskva: I.D. Vil’yams, p. 42.
7. Timoshenko, L.A. (2004) Razrabotka novykh bankovskikh produktov i vozdeystvie na konkurentosposobnost i nadezhnost banka. Moskva: Ekon-Inform, p. 13.
8. Umarov, Z. (2019) ‘Yangi bank xizmatlari, ularni rivojlantirish’, Bozor, pul va kredit, 1-son.
9. Mamadiyarov, Z.T. (2019) Tijorat banklarida masofaviy bank xizmatlarini rivojlantirish. Avtoreferat. Toshkent, 13 b.
10. Azlarova, A.A. (2020) ‘COVID-19 pandemiyasi sharoitida Oʻzbekistonda bank sohasini transformatsiyalash jarayonini jadallashtirish’, Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 5-son, 22 b.
11. Blajevich, A.A. va Ryabchenko, A.A. (2018) ‘Neobank kak novoe napravlenie finansovykh innovatsiy v Rossiyskoy Federatsii’, Vestnik Instituta ekonomicheskikh issledovaniy, 4(12), 160–168.
12. Sharma, A. va Kansal, A. (2014) ‘Technological innovations in banking sector: impact, behaviour and services’, International Journal of Information & Computation Technology, 4(9), 886.
13. Tojiev, R.R. va Rahmatov, T.S. (2020, noyabr–dekabr) ‘Zamonaviy sharoitda bank xizmatlar bozori nazariy jihatlari’, Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 6-son.
