“MUNTAXAB AT-TAVORIX” ASARINING KOMPOZITSION TUZILISHI VA UNING BESHINCHI BOBINING MANBASHUNOSLIK AHAMIYATI
Keywords:
Muhammad Hakimxon to‘ra, “Muntaxab at-tavorix”, Qo‘qon tarixnavisligi, kompozitsiya, beshinchi bob, Mingiya, Mang‘itiya, qo‘lyozma, manbashunoslik.Abstract
Maqolada Muhammad Hakimxon to‘raning 1843-yilda fors tilida yozib tugatilgan “Muntaxab at-tavorix” asarining kompozitsion tuzilishi tahlil qilinadi. Asarning besh bobdan iborat umumtarixiy qurilishi fors-islomiy tarixnavislik an’anasi bilan qiyoslanadi, beshinchi bobning o‘n ikki fasli kompilyativ va original qatlamlarga ajratiladi. Tadqiqot natijalari beshinchi bobning Mang‘itiya va Mingiya fasllari Buxoro amirligi hamda Qo‘qon xonligining XVIII asr ikkinchi yarmi – XIX asr 40-yillari tarixi uchun birlamchi manba ekanini ko‘rsatadi.
References
1. Muhammadhakimxon to‘ra. Muntaxab at-tavorix / Fors tilidan tarj., so‘zboshi va izohlar mualliflari Sh.Vohidov va boshq. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2010. – 716 b.
2. Muḥammad Ḥakīm Khān. Muntakhab al-tawārīkh (Selected History). Vol. II / Ed. by Y.Kawahara, K.Haneda. – Tokyo: ILCAA, Tokyo University of Foreign Studies, 2006.
3. Muḥammad Ḥakīm Khān. Muntakhab al-tawārīkh (Selected History). Vol. I / Ed. by Y.Kawahara, K.Haneda. – Tokyo: ILCAA, Tokyo University of Foreign Studies, 2009.
4. Муҳаммад Ҳакимхон. Мунтахаб ат-таворих. Факсимиле. Ж. 1–2 / Нашрга тайёрловчи А.Мухторов. – Душанбе: Дониш, 1983–1985.
5. Levi S.C. The Rise and Fall of Khoqand, 1709–1876: Central Asia in the Global Age. – Pittsburgh: University of Pittsburgh Press, 2017.
6. Beisembiev T.K. Annotated Indices to the Kokand Chronicles. – Tokyo: ILCAA, 2008.
7. Хуршут Э. Абдулла Қодирий ва тарихчи Ҳакимхон тўра // Шарқ юлдузи. – 1987. – № 4.
8. Воҳидов Ш. Қўқон хонлигида тарихнавислик (генезиси, функциялари, намояндалари, асарлари). – Тошкент: Академнашр, 2010.
9. Собрание восточных рукописей Академии наук Узбекской ССР. Т. I / Под ред. А.А.Семёнова. – Ташкент: Изд-во АН УзССР, 1952.
10. Бейсембиев Т.К. Кокандская историография: Исследование по источниковедению Средней Азии XVIII–XIX веков. – Алматы, 2009.
11. Kawahara Y. Turkic Translations of Muntakhab al-tawārīkh by Muḥammad Ḥakīm Khān // 9th Biennial Convention of the Association for the Study of Persianate Societies. – 2023.