RAQAMLI TOʻLOVLAR, ONLAYN-NAZORAT KASSA APPARATLARI VA SOLIQ MAʼMURIYATCHILIGINING YASHIRIN SAVDO AYLANMASINI KAMAYTIRISHDAGI SAMARADORLIGI

Authors

  • Shavkatov Otabek Author

Keywords:

raqamli toʻlovlar, onlayn-nazorat kassa apparati, fiskal maʼlumotlar, soliq maʼmuriyatchiligi, yashirin savdo aylanmasi, elektron hisob-faktura, tovar belgilash, tavakkalchilikni boshqarish, naqd pulsiz hisob-kitob, soliq boʻshligʻi.

Abstract

Tezisda raqamli toʻlov vositalari, onlayn-nazorat kassa apparatlari va raqamli soliq maʼmuriyatchiligi vositalarining yashirin savdo aylanmasini qisqartirishdagi samaradorligi tahlil qilinadi. Naqd pulsiz toʻlovlarning tarqalishi bitimlarning izlanuvchanligini oshirish orqali aylanmani yashirish imkoniyatini qanday cheklashi, onlayn kassa apparatlarining fiskal maʼlumotlarni real vaqt rejimida uzatish mexanizmi va uning nazorat imkoniyatlari ochib berilgan. Elektron hisob-fakturalar, elektron tovar belgilash (markirovka) va tavakkalchilikni boshqarish tizimlarining oʻzaro bogʻliqligi koʻrib chiqilgan. Shu bilan birga, texnologik vositalarning cheklovlari — chek bermaslik, kassa apparatini chetlab oʻtish, toʻlovni jismoniy shaxs kartasiga qabul qilish va uskunani texnik manipulyatsiya qilish — aniqlanib, ularni bartaraf etishning tashkiliy va iqtisodiy choralari taklif etilgan.

References

1. Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi. — URL: https://lex.uz/.

2. Oʻzbekiston Respublikasining “Toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisida”gi Qonuni.

3. Nazorat-kassa texnikasini qoʻllash tartibi toʻgʻrisidagi normativ hujjatlar. — URL: https://lex.uz/.

4. Tovarlarni raqamli belgilash tizimi boʻyicha normativ hujjatlar. — URL: https://lex.uz/.

5. OECD. Technology Tools to Tackle Tax Evasion and Tax Fraud. — Paris, 2017.

6. OECD. Electronic Sales Suppression: A Threat to Tax Revenues. — Paris, 2013.

7. OECD. Tax Administration: Comparative Information Series. — Paris.

8. IMF. Digitalization and Tax Administration. — Washington, D.C.

9. European Commission. VAT Gap Report. — Brussels.

10. Immordino G., Russo F. Cashless Payments and Tax Evasion // EJPE. — 2018. — Vol. 55.

11. Rogoff K. The Curse of Cash. — Princeton University Press, 2016.

12. World Bank. Global Findex Database. — Washington, D.C.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki toʻlov tizimlari maʼlumotlari. — URL: https://cbu.uz/

14. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi materiallari. — URL: https://soliq.uz/.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi maʼlumotlari. — URL: https://stat.uz/.

Downloads

Published

2026-08-12